IAC: Góðan daginn, allir. Við erum Íslendingafélagið í Chicago. Í dag erum við að tala við Dagbjört. Hún er rithöfundur og kennari á italki. Hún skrifar bækur fyrir börn á aldrinum fjögra til átta ára. Þær fjalla um strák sem heitir Gummi. Hann fer í ævintýri og upplifir spennandi hluti. Í einni bókinni fer Gummi með afa sínum á veiðar og kynnast skrímsli. Í annarri bók hittir hann dverg úti í sveitinni. Hann fer líka í fjallgöngu og stelst inn til huldufólks.
Dagbjört er líka kennari á italki. Hún kennir íslensku sem annað tungumál. Hún vinnur hjá Símey og maðurinn hennar hjálpar henni að læra íslensku. Hún býr í sveitinni og á hesta. Hún hefur gaman af börnum, dýrum og náttúrunni.
Dagbjört Felstead, hvað segirðu?
Ég segi bara fínt. Bara gott að vera komin.
Já. Lýstu ritunarferlinu þínu. Your writing process.
Ok. Þegar ég skrifa fæ ég innblástur úr æskuminningum þegar ég var að alast upp. Sögusviðið er þar sem ég dvaldi hjá afa mínum og ömmu í sveitinni. Afi minn og langafi voru refaskyttur og ég ólst upp með yrlinga og lék mér alltaf í náttúrunni. Þaðan kemur sögusviðið.
Ok. Þegar ég skrifa fæ ég innblástur úr æskuminningum þegar ég var að alast upp.
eddHugmyndirnar koma líka úr náttúru og þjóðsögum. Það eru tröll og huldufólk og dvergar og álfar og alls konar verur. Ég er líka undir áhrifum frá Enid Blyton, Grimms-ævintýrunum og H.C. Andersen. Þar sem eitthvað gerist, eitthvað hættulegt. Gummi verður hræddur, lendir í einhverju illu og Rebbi, yrlingurinn, besti vinur hans, hjálpar honum og bjargar honum úr aðstæðum.
Þegar ég byrja að skrifa veit ég ekki hvernig sagan endar. Það er eins og hún komi í gegnum fingurna og inn á lyklaborðið. Ég veit ekki endalok fyrr en þau gerast. Þetta er ferli sem fer í gang.
Hvernig er með bókmyndun þína? Ertu með áætlun eða ertu bara að flýta þér áfram?
Já, það er einmitt málið. Ég er með áætlun og hápunkt í sögunni. Svo þarf að leysa vandann. Eins og í bók þrjú, Gummi fer í fjöruferð. Hann fer niður í fjöru og klifrar í klettum. Hann finnur helli og fer inn. Hann finnur beinagrind. Hann er 8 ára strákur og þarf að skoða þetta. Það tekur tíma og þegar hann áttar sig, þá er búið að flæða að. Hann kemst ekki út, því sjórinn er fyrir utan. Þá þarf ég að skrifa mig út úr vandanum og halda lesandanum áhugasömum. Börnin þurfa að ljúka bókinni með góða tilfinningu í hjartanu.
Ertu með nýja bók að koma út? Gætirðu ræð við okkur um hana?
Já. Það er ekkert ákveðið en ég á bók sem er fullbúin. Ég er búin að skrifa hana. Hún er myndskreytt. Hún er ekki um Gumma. Þetta er ævintýri og persónurnar eru gæsir. Ég fékk hugmyndina þegar var mikill snjór og gæsirnar komu í apríl. Allt var hvítt. Ekkert gras. Þá fæddist hugmyndin: Vetrarkonungur og Prinsessa vorsins eru að berjast. Gæsapabbi vangbrotnar og margt gerist.
Hvar er hægt að finna þessa bók og hvenær kemur hún út?
Ég veit það ekki enn. Vonandi á næsta ári.
Þú ert kennari. Hvernig hjálpa bækur fólki að læra tungumál?
Ég held að bækur séu ofboðslega gott verkfæri til að auka orðaforða og kynnast menningu. Að lesa bækur á íslensku auðgar tungumálið. Fyrir fólk sem hefur gaman af lestri getur þetta verið ánægja. Þú færð alltaf fleiri orð eftir því sem þú lest meira.
Absolutely. Reading is the ultimate spaced repetition system.
Já, já. Og þú lærir alltaf eitthvað nýtt þó þú skiljir ekki öll orðin. Þú skilur hvað er að gerast. Svo getur þú farið í flóknari bækur síðar. Byrja einfalt og fara upp stigann.
Já, það er compelling comprehensible input. Mig langar að vita hvað gerist næst í sögunni.
Já. Lesa, hlusta og lesa aftur. Þá skilurðu meira og meira. Og þú getur talað meira við aðra.
Já. Ég reyni að skrifa niður og útskýra það sem ég les. Það hjálpar.
Já, mjög góð æfing.
Hvaða bækur mælir þú með?
Byrja á einföldum bókum. Dagatal eftir Kærítas Hrund Pálsdóttur. Hún er líka með Árstíðir. Svo eru bækur eftir Kristínu Guðmundsdóttur, sex bækur, stuttar sögur fyrir fólk sem er að læra íslensku.
Svo Short Stories in Icelandic eftir Olly Richards, með orðalista og æfingum. Þegar fólk ræður við það getur það farið í einfaldar skáldsögur, ástarsögur, krimma.
Nú sem kennari, hvernig kennir þú íslensku á netinu?
Ég nota tungumálamarkþjálfun. Setja markmið, finna leiðir, fylgjast með. Hvernig get ég lært utan kennslutíma? Hlusta á podcast, lesa, horfa á sjónvarp og tónlist.
Tímarnir eru langir. Ég brýt þá upp. Nemandinn þarf að tala. Skipta í hópa. Learning by doing. Tala og hlusta fyrst. Svo skrifa og lesa. Ég nota tónlist, bíómyndir og verkefni. Take notes er líka ritun.
Þakka þér. Ég er enn að læra af þér.
Já. Ef þú býrð á Íslandi: fara út í samfélagið. Íþróttir, félög. Tala íslensku. Segja: Viltu tala íslensku við mig? Ef fólk býr erlendis: internetið hjálpar. Podcast, tónlist, hópar. Spjallhópar á netinu mjög góðir.
Já, við í Bandaríkjunum erum með spjallhópa og bjóðum alla velkomna.
Hvar geta nemendur fundið íslenskt efni á netinu?
ddÞað er mikið í boði. RÚV, Krakkafréttir, QuickMind. Á Netflix er íslenskt efni með texta. Spotify með textum. Storytel með íslenskar hljóðbækur. Góð aðferð að lesa og hlusta samtímis.
Mér finnst M.is frábær síða. Eins og stór orðabók á netinu. Mjög gagnlegt tæki.
Maður þarf bara að velja eitthvað og byrja.
Já. Ok. Hvar get þig að finna? Hvar er hægt að kaupa bækurnar þínar? Good chance to talk about italki, where your books, like where people can find your books and such.
Ég er að setja upp prófíl á italki. Vonandi verður hægt að bóka tíma þar. Ég kenni líka hjá Símey og er reglulega með netnámskeið.
Bækurnar mínar eru á Facebook. Á íslensku: Gummi og Rebbi. Á ensku: Freddie and Foxy. Fyrsta bókin, Freddie Goes Fishing with Grandpa, er á Amazon sem e-book.
Já. Og takk fyrir þátttökuna í dag og að tala við okkur.
Takk fyrir. Gaman að tala við þig.
Já, gaman að tala við þig í dag. Takk fyrir.