Hi All. This is the Icelandic Association of Chicago and we are continuing doing something a little different. As you know I’m learning Icelandic and in this interview we’re only going to use Icelandic and maybe a little English staggered in to keep language learners abreast. All questions have been written out and are designed to stay inside the Common European Framework of Reference level A2. You will hear mistakes; I´m still learning. Our intention is to make listening material for upper beginner language learners.
Flemming Valmundsson is an Icelandic teacher on italki who has launched a podcast featuring comprehensible input.
So here goes…
Góðan dag.
Góðan dag. Við erum Íslendingafélagið í Chicago og í dag erum við að halda áfram bara á íslensku.
Eins og þið vitið er ég að læra íslensku og í þessu viðtali ætlum við að tala bæði á íslensku og smá ensku kannski. Allar spurningar eru skrifaðar fyrir framan og hann-a-ðar til að vera á CEFR A2 stigi. Þið heyrið kannski mistök því ég er ennþá að læra íslensku. Við ætlum að búa til hlust-un-ar-efni fyrir byrjendur eins og… mig.
Mig langar að kynna fyrir ykkur Flemming Valmundsson sem er íslenskukennari og hefur skapað nýtt hlaðvarp sem inniheldur hlustunarefni fyrir tungumálanemendur.
Svo nú, Flemming, máttu kynna þig.
Geturðu lýst podcastinu þínu og hvað hvetur þig til að gera það?
Can you describe your podcast and what inspires you to do it?
Já! Hlaðvarpsþættirnir eru stuttir þættir sem eru næstum því 100% á íslensku, þar sem ég tala algerlega eðlilega íslensku, svona eins og ég myndi tala við vini og kollega, nema að ég er að tala hana hægt og skýrt, þannig að einhver sem er að læra tungumálið gæti átt auðveldara með að skilja mig. Þannig þeir sem hafa lært í einhvern tíma geta fengið færi til að hlusta á skýran framburð og læra ný orð eða setningar, og þeir sem hafa lært í styttri tíma fá að heyra hljóðin og venjast því að heyra “hreiminn”, og læra inn á málið á þann máta.
Innblásturinn kom frá öðrum hlaðvarpsþáttum. Ég hef séð þetta gert á fleiri tungumálum sem mig langaði að læra. Ég fann svona þátt á rússnesku, sænsku, og norsku. Mér fannst það mjög gagnlegt, að hlusta á einhvern innfæddan tala móðurmálið sitt á skýran máta, án þess að reyna að ‘kenna’ manni eitthvað um málið. Það var stundum erfitt að fylgjast með því hvað var verið að segja, en með æfingunni tókst manni að ná að skilja meira og meira hvað samhengið var, hvað þáttastjórnandinn var að segja, og hvernig einstök orð sem maður kunni (eða kunni ekki ennþá) eru sett saman til að mynda setningar.
Þessi reynsla, og sú staðreynd að það er lítið til af kennsluefni fyrir lengra komna byrjendur (allavega samkvæmt næstum öllum íslenskunemendunum mínum) voru innblásturinn fyrir mig til að byrja þessa þætti
Hvað er skemmtilegast við að vera hlaðvarpsþáttastjórnandi? (Hýsill is like a host for a virus or some dangerous spreadable disease, I hope podcasters aren’t viewed in that light haha)
What is the most fun thing about being a podcast host?
Ég er ennþá mjög stutt kominn, þar að segja ég er ekki búinn að vera að þessu lengi, en enn sem komið er þá er skemmtilegast fyrir mig að sjá og finna hvernig ég er að verða betri og betri í að gera þessa þætti. Ég er að uppgötva fleiri hluti um hvernig maður framleiðir svona þætti, og líka að uppgötva fleiri hluti um sjálfan mig og hvernig ég tala, sem að mér tekst að vinna úr og bæta. Þannig að stutta svarið er kannski að ég mér finnst skemmtilegast að vera að læra meira af þessu öllu, þannig að ég er í sömu stöðu og allir þeir sem eru að hlusta á mig: við erum öll að læra!
Hvaða áskorunum mætirðu við að búa til hlaðvarp?
What challenges do you face creating a podcast?
Það eru ekki það margir hlutir sem eru beint erfiðir. Stundum þykir mér erfiðast að reyna að finna eitthvað gagnlegt til að tala um sem ég hef nógu mikið vit á. Þannig að ég hef helst verið að tala um stuttar dæmisögur úr eigin lífi sem að tengjast því að læra tungumál, í bland við það að tala um eiginlega ekki neitt. Ég held að ég muni lenda í vandræðum þegar ég verð búinn að segja frá öllu því áhugaverða sem ég hef lent í um ævina og þarf að fara að fjalla um flóknari efni.
Hvernig byrjaðir þú að hýsa þetta hlaðvarp?
How did you get started hosting this podcast?
Mig langar tengja þessa spurningu við spurninguna á undan, því það var kannski helsta áskorunin sem ég hef mætt: það að byrja. Ég var rooosalega lengi að byrja að búa þessa þætti til. Ég var búinn að pæla í þeim mjög lengi, en ég þorði ekki fyrr en mjög seint að byrja að undirbúa þá. Ég fór hægt og rólega að kaupa búnaðinn (the equipment) til að geta gert þá, og þegar allt var komið á besta stað, þá reyndi ég allavega þrisvar að byrja. Tók upp heilan þátt, hlustaði á hann, og eyddi honum og byrjaði upp á nýtt. Það var ekki fyrr en ég gafst upp á því að reyna að gera eitthvað stórt og merkilegt sem mér tókst loksins að byrja að framleiða og gefa út þættina. Fyrsti þátturinn minn fjallar einmitt um þetta, að taka fyrsta skrefið, og hvernig mér tókst loksins að byrja þegar ég ákvað að byrja að taka bara eitt lítið fyrsta skref, áður en ég gæti tekið það næsta og svo næsta.
Í hvaðvarp þínu, er eitthvað sérstakt sem þú ert mjög stoltur af að hafa náð?
In your podcast, is there anything in particular that you are very proud of achieving?
Ég er mjög ánægður með það hversu hratt það tókst að stækka hlaðvarpið og ná til fleiri áheyrenda. Þetta er virkilega þröngur markhópur (a small and narrow target audience) sem hlaðvarpið er gert fyrir, en ég gerði mér ekki grein fyrir því að það væru svona margir í heiminum sem vilja hlusta á þetta efni, og að það séu fleiri og fleiri að uppgötva það. Mér fannst magnað hversu hratt mér tókst að ná 500 spilunum á þættinum, miðað við hversu fáir það eru í heiminum sem eru að læra íslensku, og miðað við hvað ég er búinn að gera fáa þætti enn sem komið er. Ég vanmat hversu margir eru að leita sér að hjálpartækjum og námsefni (I underestimated how many are searching for aids and study content)fyrir íslenskuna sína.
Hvernig kennir þú íslensku á netinu?
Ég kenni einstaklingum á netinu í gegnum vefsíðu sem heitir Italki. Ég kynnti mér marga miðla (mediums/media) og smáforrit (apps) áður en ég fór í fullan gang að kenna, og mér fannst Italki vera sú síða sem passaði best upp á bæði nemendur og kennara.
Þar hitti ég nemendur sem eru á öllum mögulegum stigum, allt frá algerum byrjendum sem hafa ekkert kynnt sér málið, og svo alveg upp í fólk sem hefur lært í mörg ár og kann reiprennandi íslensku. Yfirleitt mætir fólk í prufutíma (a trial lesson) þar sem við komumst að því hvað nemandinn gæti haft mest gagn af að læra á því stigi sem hann er, og í framhaldi af því skoðum við saman þau viðfangsefni (the subjects) sem að við þurfum að fara yfir; framburð, málfræði, orðaforða, eða hvað annað sem gæti þurft að aðstoða nemandann með.
Hvaða aðferðir notar þú til að hjálpa nemendum að læra?
What methods do you use to help students learn?
Þær aðferðir sem ég nota til að kenna eru allar byggðar á beinum samskiptum. Ég legg sérstaka áherslu á að komast að því hver er bakgrunnur einstaklingsins, eins og við hvað hann starfar, hvaða áhugamál hann hefur, og hvaða reynslu hann hefur af því að læra önnur tungumál. Þegar ég veit þetta allt, þá veit ég hvaða styrki (strengths) nemandinn hefur, og get notfært mér þekkingu hans til að kynna íslenskuna og kenna honum hana út frá reynslunni hans. Til dæmis að tala um hvernig slavnesk hljóð eru lík en ólík sumum hljóðum á íslensku, hvernig ritmálið hefur verið þróað á furðulegan máta í samanburði við dönsku eða spænsku, hvernig það að æfa sérhljóða (vowels) á íslensku er eins og að æfa tónstiga á fiðlu (how practicing vowels is similar to practicing a musical scale on a violin), og svo framvegis.
Annars, þá nota ég helst samskiptaæfingar, kenni ný orð þegar okkur ‘vantar’ orðið í setningu sem nemandinn vill segja, leiðrétti framburð, útskýri málfræði í töluðu máli, og bendi á heimildir (and point out sources).
Hvernig hjálpar þú nemendum að komast yfir milli-stigs-þrep-ið?
How do you help students overcome the intermediate plateau?
Stutt svar: Ég læt þá ‘skapa’ (create).
Og svo kemur langa svarið:
Samskipti á tungumáli felur í sér tvö mismunandi atriði, það að skilja það sem er sagt við þig, og að þú getir sagt það sem þú hugsar við einhvern annan. Til að sletta á ensku þá mætti kalla þetta “comprehending input” og “creating a comprehensive output”.
Flestir nemendur, og sérstaklega þeir sem eru langt komnir á svona tungumáli sem fáir tala, verða mun betri í það að skilja málið áður en þeir verða góðir í að gefa frá sér málið (eins og að verða betri í að lesa og hlusta, heldur en að skrifa eða tala).
Þannig að þegar ég rekst á nemanda sem skilur málið mjög vel, og talar það á sannfærandi en fágætan máta (and speaks it in a convincing but poor manner), þá læt ég þá skrifa. Ég læt þá skrifa um eitthvað sem skiptir þau máli og þeim finnst spennandi, eitthvað sem þau vilja að mér finnist líka spennandi.
Því þegar þau skrifa, þá eru þau að skrifa hugsanir sínar eins og þau geta mótað þær í nútíð (they write their thoughts in the way in which they can form them in the present time), og um leið og það er komið niður á blaðið, þá er það orðið ‘þátíð’, þar að segja hvernig þau mótuðu hugsanir þínar ‘þá’.
(and as soon as the words have reached the page, then they have become ‘the past’, and the words and sentences represent how you could form your thoughts ‘then’; in the past).
Þá getur nemandinn, annaðhvort einn eða með mér, farið yfir það hvernig eitthvað sem hann hugsaði eða sagði var kannski rangt, og skoðað fortíðina sína, og beitt nútíðar-sjálfinu sínu til að bæta sig í framtíðinni.
(So the whole last bit there, since it gets quite conceptual: Then, once the student has written the whole text down, the student (either alone or with me) can review what it was they thought and wrote which may be wrongly put (like wrong words or wrong grammar), and look at what their past-self wrote, so the fresh ‘present-self’ can see what went wrong, and thereby preparing and improving what their ‘future-self’ will do in the language.)
Hvaða efni mælir þú með fyrir nemendur á millistigi?
What materials do you recommend for intermediate students?
Ég mæli með hlaðvarpinu mínu! Nei grín, eða jú að sjálfsögðu held ég að efnið eins og það sem ég framleiði er eitthvað sem gæti gagnast þeim sem eru lengra komnir, en eru þó ekki nógu langt komnir til að geta hlustað á venjuleg íslensk hlaðvörp sem eru með flóknum orðaforða, eins og þátturinn ‘Í ljósi sögunnar’, eða eru með mjög hröðu tali því þau eru skemmtiefni (entertainment media) fyrir Íslendinga (eins og ‘Já OK’ eða ‘Þarf alltaf að vera grín?’).
Ég myndi mæla með sjónvarpsþáttunum Fóstbræður, sem eru grínþættir sem voru framleiddir á tíunda áratugnum (in the 10th decade, meaning the 90s). Þættirnir eru bæði innsýn í það hvernig íslenskur húmor getur verið, þar sem þessir grínistar hafa mótað íslenskan húmor síðustu áratugi, en þeir eru líka yfirleitt frekar skýrir. Íslenskan er oftast töluð frekar hægt, miðað við grínefni, og myndefnið gefur yfirleitt nokkuð skýrt í skyn hvernig maður á að upplifa tóninn og samhengið í samskiptunum á milli persónanna í sketsunum.
Það er til fullt af enskum bókum um íslenska málfræði og smásögusöfnum (short story collections) sem ég held að ég þurfi ekki að benda sérstaklega á; það er allavega engin sem stendur sérstaklega upp úr hjá mér. En ég vil þó nefna eina bók sem að hefur greinilega virkað fyrir suma, þar sem ég hef fengið nemendur til mín sem höfðu aldrei talað íslensku upphátt við neinn eða lært hana annarsstaðar, og þeir voru strax altalandi á íslensku. Bókin heitir Colloquial Icelandic og er eftir Daisy L. Neijmann. Hún gaf líka út málfræðibók árið 2021 sem heitir Icelandic: An Essential Grammar, sem ég hef séð hjá sumum nemendum mínum.
Hvar geta nemendur fundið íslenskt efni á netinu?
Where can students find Icelandic materials online?
Ég mæli með þessu við allflesta nemendur sem koma til mín. Þetta er glæný þjónusta frá RÚV, sem er ríkis-sjónvarpsstöðin á Íslandi, sem er gerð fyrir þá sem eru að læra íslensku. Hún var lengi í Beta-útgáfu, en í September 2024 var hún formlega kynnt. Þetta er vefsíða sem heitir Orð.Rúv.Is. Þú býrð til aðgang að síðunni þar sem þú gefur fram á hvaða stigi þú ert á íslenskunni, og svo er hægt að horfa á sjónvarpsefni sem Rúv hefur framleitt, þar sem allt efnið er textað (subtitled), og orðin í textanum eru litakóðuð. Litur orðanna gefur til kynna hversu mikla athygli þú átt að gefa orðinu. Græn orð eru orð sem að þú ættir að kunna nú þegar samkvæmt uppgefna þekkingarstiginu þínu (according to your given knowledge level), og ættir þess vegna ekki að veita því athygli. Rauð orð eru orð sem eru alltof erfið og sjaldgæf til þess að þú ættir að veita þeim nokkra athygli, allavega í bili. En gulu orðin eru þá orð sem þú ættir að kynna þér, skoða þýðinguna á, læra kynið á, skoða beygingar orðsins, því þetta er eitthvað orð sem er mikilvægt, og þú hefur kannski ekki lært að nota á þeim stað sem þú ert á núna.
Mér finnst þessi síða alger snilld, og hún er líklega besta leiðin til að nálgast nýlegt íslenskt efni með texta á löglegan máta.
Hvernig getur nemandi æft sig í íslensku utan Íslands?
How can a student practice Icelandic outside of Iceland?
Þetta er líklega erfiðasta spurningin að svara vel. Íslendingar eru allsstaðar í heiminum, það eru Íslendingar úti um allt (all over/all around), en við erum alls ekki mörg… Þannig það gæti verið erfitt fyrir þig að finna okkur ef að þú býrð í Uruguay eða Bangladesh eða einhversstaðar þar sem við erum sjaldgæfari. Þá er erfitt að reyna að æfa samskiptagetuna…
En þá er heppilegt að það eru til kennarar á netinu! Ég kenni til dæmis þarna á Italki eins og ég sagði áður, og það eru til kennarar á flestum tungumálakennslusíðum (þó þú gætir þurft að leita vel, við erum nokkuð fá sem kenna). En ef þú býrð á þéttbýlum stað (but if you live in a dense area), þá eru meiri líkur en minni að það séu nógu margir sem hafa sama áhugamál og þú sem að stofna samfélög í kringum íslenskuna. Til dæmis er þetta hérna samfélag til, Icelandic Association of Chicago, og svo veit ég af nemendum sem hafa farið á íslenskunámskeið í The Nordic House í New York og það er íslenskusamfélag í Toronto líka. Þannig, prófaðu að leita!
Annars, og það er kannnski fínt að enda viðtalið með þessum punkti, er að besta leiðin til að æfa sig, sama hvar maður er í heiminum, er að halda áfram að vera forvitinn. Að halda áfram að finnast þetta spennandi. Að halda áfram að finnast íslenskan merkileg, áhugaverð, eða jafnvel mikilvæg. Ef þér tekst að halda forvitninni við (If you manage to maintain your curiosity), þá muntu halda áfram að læra og bæta þig. Þú hefur nú þegar náð svona langt að þér tekst að skilja þetta hlaðvarp, það er ekkert sem getur stoppað þig núna nema þú sjálfur.